Kroniek 2009 van onze parochie

Kroniek 2009. Parochie Russisch-Orthodoxe Kerk Heilige Nikolaas van Myra te Amsterdam

2009 stond in het teken van ons 35-jarig jubileum!

Op dinsdag 6 januari vierden we het Kerstfeest met een prachtige Vigilie waarin ons kerkkoor en het kamerkoor "Oktoich" om beurten vanaf het rechter- en het linkerkoor zongen. De gebedsvolle dienst werd muzikaal geleid door drie koordirigenten: m. Aliona Ovsiannikova, Mariamna Smit en Alexei Nazarov. Ook op 7 januari kwamen velen naar de kerk voor de Liturgie van het Kerstfeest.

Op zaterdag 10 januari vond de jaarlijkse kerstboomviering voor de kinderen (de Jolka) plaats. Ruim zestig kinderen en hun ouders kwamen naar de kerk, waar een mooi versierde kerstboom stond opgesteld. De viering begon met een gebedsdienst (moleben) geleid door v. Anton, waarna Sacha Bakker een kerstverhaal vertelde. De kinderen zongen kerstliedjes o.l.v. matoesjka Aliona en Alexei Nazarov.

Van 27-29 januari vond in Moskou het plaatselijk concilie van de Russisch-Orthodoxe Kerk plaats i.v.m. de verkiezing van een nieuwe patriarch. Matoesjka Elena (Aliona Ovsiannikova) maakte deel uit de afvaardiging van ons bisdom namens de leken. Op 27 januari koos het plaatselijk concilie metropoliet Kirill van Smolensk en Kaliningrad tot zestiende Patriarch van Moskou en geheel Rusland.

Op de Algemene Parochie Vergadering van 8 februari deed m. Aliona verslag van het concilie, de verkiezing en de installatie, die plaatsvond op 2 februari. Patriarch Kirill was van 1976-78 plaatsvervangend Exarch van West-Europa, van 1990-91 locum tenens van het bisdom Den Haag en Nederland en van 1989-2009 voorzitter van de Afdeling Externe Betrekkingen. Op 19 juni 2004 heeft hij onze parochie voor het laatst bezocht.

Onze aartsbisschop Simon celebreerde op zaterdag 21 maart de Goddelijke Liturgie in onze parochie. Voorafgaand aan de Liturgie werd de lectorwijding van onze parochiaan Piotr Muratov voltrokken, die ervaring had als altaardienaar in Novosibirsk en al enkele jaren lezer en altaardienaar bij ons was. Tijdens de Liturgie voltrok aartsbisschop Simon de priesterwijding van diaken Hildo Bos. Vader Hildo - afgestudeerd aan het Orthodoxe instituut van de h. Sergi in Parijs - heeft vijf jaar als diaken in de parochie gediend. Tijdens de dienst werd aartsbisschop Simon omringd door twaalf priesters en vijf diakens van verschillende jurisdicties uit Nederland, België en Frankrijk. Na de dienst werd priestermonnik Serafim (Standhardt) onderscheiden met een gouden priesterkruis.

Op eerste paasdag, zondag 19 april, vond na de Paasvespers de traditionele paasmaaltijd plaats in een zaal in de buurt.

Van 11 mei t/m 15 mei heeft het kerkkoor een workshop gevolgd o.l.v. Evgeni Koestovski, hoofd van de opleiding voor kerkkoordirigenten te Moskou. Sinds twee jaar heeft m. Aliona (geïnspireerd door de zomer-seminars van Koestovski) met het kerkkoor gewerkt aan de uitbreiding en vernieuwing van de melodieën van het "Oktoich". De laatste avond was er een openbare repetitie waarbij geëxperimenteerd werd met "het zingen met parochianen".

Op 17 mei werd de volgende Algemene Parochie Vergadering gehouden. In zijn verslag meldde de rector met spijt dat vader Anton de parochie heeft verlaten. De APV stemde in met de voordracht van Bas Melgers als kerkvoogd. Ook werd Kathi Hansen-Löve benoemd als lid van de Parochieraad. V. Hildo presenteerde het verslag van de interieurcommissie en gaf een overzicht van het proces van studie, ontwerp en prijsvraag voor de ikonostase, dat uitmondde in de aanbeveling van een ontwerp van Aidan Hart uit Engeland door de commissie en de Parochieraad. Het ontwerp is gebaseerd op vroegchristelijke altaarschermen. De APV stemde in met de bouw van deze stenen ikonostase.

Van 20 mei t/m 5 juni heeft vader Hildo een liturgische stage gevolgd in de Grote Nikolaas-kathedraal in Sint-Petersburg.

Op 13 juni kwamen docenten van de zondagsschool bij elkaar voor de afsluiting van het zondagschooljaar. V. Sergei bedankte de docenten voor hun inspanning, die het mogelijk maakt om aan onze kinderen lessen in drie groepen te bieden. Met m. Aliona werd gekeken hoe zang een belangrijker plaats in de lessen kan krijgen.

Met Pinksteren, 7 juni, was de kerk fraai met lentegroen versierd. Het weer zat niet mee: de regen dwong ons om de traditionele picknick af te gelasten. Met de meegebrachte hapjes werd in de koffiekamer een spontane picknick geïmproviseerd.

Op zondag 20 september 2009 ging de zondagsschool weer van start. Alle kinderen van 4 t/m 13 jaar gaan meteen na de Communie naar de lokalen van de zondagsschool. Alle lessen worden verzorgd door ouders en parochianen.

Op 3 oktober organiseerde onze koster Mark van Duijn met ongeveer 30 parochianen een geslaagde bazaar & open dag ter gelegenheid van het 35-jarig bestaan van de parochie.

De opbrengst werd bestemd voor het verwijderen van de graffiti van de buitenmuren van onze kerk. Al jaren stoorden parochianen en bezoekers van onze kerk zich aan de bekladde muren. Omdat ons gebouw een gemeentelijk monument is, was het niet toegestaan de muren zelf te reinigen. Dat mocht alleen door een gecertificeerd bedrijf gebeuren. Op 23 november was het eindelijk zover. Alle muren zijn gereinigd en van een beschermende laag voorzien. De gemeentelijke plantsoenendienst heeft een heg langs de Tichelstraat geplant om toekomstige bekladders te ontmoedigen.

Op 29 oktober hebben de parochie en begraafplaats Sint-Barbara een overeenkomst getekend over het instellen van een sectie Orthodoxe graven. Voor parochianen, andere Orthodoxe christenen en hun gezinsleden is een aparte sectie van de begraafplaats gereserveerd. Met vragen kan men zich richten tot Victor Lagodin, penningmeester, of v. Hildo Bos.

Eveneens ter gelegenheid van het 35-jarig jubileum organiseerde de parochie op vrijdag 4 december, het feest van de Tempelgang van de Moeder Gods, een symposium rond de vraag "Wat kan de Russisch-Orthodoxe parochie voor Amsterdam betekenen?" In een volle kerk luisterden velen naar voordrachten van vier sprekers, die elk een verschillend perspectief vertegenwoordigden. Burgemeester Cohen, sprekend namens het stadsbestuur, moedigde de parochie aan om door te gaan met het samenbinden van mensen van verschillende afkomst. Namens het oecumenisch diaconaal centrum "Stem in de stad" (Haarlem) riep Jurjen Beumer de parochie op om zo vanzelfsprekend mogelijk aanwezig te zijn in de stad. Journalist Hubert Smeets, voormalig verslaggever in Moskou en oud-hoofdredacteur van de Groene Amsterdammer, benadrukte de herkenbaarheid van de parochie, geworteld in de Russische traditie maar open naar Amsterdam. Ook de laatste spreker, archimandriet Meletios (Webber) refereerde aan deze dubbele band: "Deze parochie is diep geworteld in de Russische aarde, maar de voortbrengselen van de parochie - de nieuwe bladeren en takken - behoren toe aan Nederland en aan Amsterdam in het bijzonder." Ook noemde hij de parochie een toevluchtsoord "waar ziel en lichaam genezing vinden, waar mannen en vrouwen zich kunnen bezinnen, hun levens opnieuw kunnen afstemmen op God." De voordrachten werden gevolgd door een discussie o.l.v. dagvoorzitter diaken Michaël Bakker. De dag werd afgesloten met een inspirerende uitvoering van het Benedictijnse monnikenkoor uit Chevetogne (België).

Op 5 december hield vader Sergei in de Hermitage te Amsterdam een lezing over de liturgische kalender.

Op 18 en 19 december, het feest van de heilige Nikolaas, vierde de parochie haar kerkfeest en haar 35-jarig bestaan. Eregasten waren onze aartsbisschop Simon en metropoliet Filaret van Minsk en Slutsk, Patriarchaal Exarch van Wit-Rusland en in het verleden verantwoordelijk voor onze parochie als Exarch van West-Europa. Ook bij het 25-jarig bestaan in 1999 was metropoliet Filaret aanwezig. De Vigilie werd geleid door aartsbisschop Simon. De Liturgie was een plechtige concelebratie van de twee bisschoppen met elf priesters en vijf diakens. Het koor werd versterkt door een aantal zangers uit de Russische kathedraal in Londen. In zijn preek sprak metropoliet Filaret zijn bewondering uit voor de manier waarop de gemeenschap plaats biedt aan verschillende culturen. Ook dacht hij terug aan metropoliet Anthony van Sourozh (Bloom) en aan aartspriester Alexis (Voogd), stichter van de parochie en noemde hen "ware helden van het geloof in onze tijd." Na de dienst schonk metropoliet Filaret aan aartsbisschop Simon een enkolpion (draagbare ikoon van de Moeder Gods, teken van de bisschoppelijke waardigheid); de parochie ontving een ikoon van de Wit-Russische heilige Johannes Kormianski met een reliek. Ook reikte de metropoliet namens Patriarch Kirill een aantal onderscheidingen uit. Vader Sergei ontving de onderscheiding "H. Sergi van Radonezh" en vader Hildo de (missionaire) onderscheiding "H. Innocentius van Irkutsk". Patriarchale oorkonden werden uitgereikt aan Maria Faber (voormalig secretaris van de parochieraad, actief parochiane), Galina Rol (medewerkster kantoor en actief parochiane), Emilia Clerkx (ikonenschilderes, lid van de interieurcommissie) en lezer Jozef (verantwoordelijke Nederlandstalige catechese voor volwassenen).

Op 19 december werd ook de doopkapel van de Moeder Gods van het Teken ingewijd. Deze ikoon wordt ook wel "Orante" of "Immanuël" genoemd en is ook een verwijzing naar de tien jaar dat onze parochie in het gebouw "Immanuël" in de Kerkstraat heeft doorgebracht. Het is een prachtige, sfeervolle kapel. De ikonostase is ontworpen door Jan Abels en bevat elementen van de vorige kerk in de Kerkstraat, zoals de koninklijke deuren geschilderd door v. Anton du Pau en de feestikonen en de bogen van de deuren geschilderd door Natalia Ermakova. Ook schilderde zij nieuwe ikonen van Christus en de Moeder Gods. Eronder schilderde zij twee oudtestamentische afbeeldingen: de ark van Noach en de zielen der gerechten in de schoot van Abraham, Isaak en Jacob. De Deësis-rij is geschilderd door vader Chrysostomos (Peijnenburg), een Nederlandse priester in de Russische kathedraal in Wenen. De ikonostase is opgebouwd door Mark van Duijn en zijn team. Het doopvont voor volwassenen met de prachtige mozaïeken is vervaardigd door een team o.l.v. Anna Volkova en Andrej Kotyk. Geïnspireerd door de mozaïeken van Ravenna en Byzantium werden verschillende afbeeldingen vervaardigd uit duizenden stukjes glas. Centraal staat de doop van Christus, die samen met de dopeling in het water af lijkt te dalen. De nis achter het doopvont is versierd met decoratieve motieven, terwijl de muur naast het vont is versierd met de Boom des Levens (Gen. 2:9; Op. 22:2), teken van de hernieuwing van de mens in Christus.

Bij de verhuizing naar de Tichelkerk schonken de Minderbroeders Kapucijnen de parochie de altaarsteen die bij de inwijding van de kerk in 1913 is geplaatst. In de steen zijn relieken aanwezig van de heilige martelaressen Christina en Innocentia. De parochie heeft de steen laten polijsten en twee medaillons laten aanbrengen met andere relieken die de kerk heeft ontvangen van v. Serafim (Standhardt): van de heilige Johannes de Doper en van de heiligen Bonifatius en Willibrord, de apostelen der Lage Landen. De steen is ter verering op een analoi aan de noordzijde van de kerk geplaatst.

Het informatiecentrum van onze parochie bestaat ruim 15 jaar. Het centrum ontstond dankzij het initiatief van een aantal parochianen aan de Kloveniersburgwal 53 hs. Na de aankoop van de kerk aan de Kerkstraat kreeg het informatiecentrum een eigen ruimte bij de kerk. In dezelfde periode werd vader diaken John hoofd van het centrum. Al deze jaren is v. dn John onvermoeibaar bezig om de collectie theologische boeken bij te houden. Tegelijkertijd had hij de wens dat een Russischtalige parochiaan het aanvullen van de boeken in het Russisch op zich zou nemen. Deze wens ging in vervulling toen dit voorjaar een boekenstalletje met Russische boeken werd opgericht met de zegen van de rector en de steun van de parochieraad. Daarnaast is het nu ook mogelijk om kennis te maken met Russische-Orthodoxe tijdschriften en documentaires. Deze zijn te vinden aan de rechterzijde van het boekenstalletje en kunnen worden geleend. Er is slechts één voorwaarde: leners moeten zijn ingeschreven in onze bibliotheek.

De bibliotheek wordt permanent uitgebreid, niet alleen met nieuwe boeken, maar ook dankzij schenkingen van parochianen. Er zijn nu bijna 5000 boeken gecatalogiseerd.

Onze rector, v. Sergei Ovsiannikov, is aangezocht om deel te nemen aan een onderzoeksproject van de Protestantse Theologische Universiteit van Kampen op het gebied van Byzantijnse bijbelhandschriften. Hij werkt één dag per week als onderzoeker aan de universiteit. Het project sluit aan bij zijn eerdere werkzaamheden als consulent van het Internationaal Bijbelgenootschap. Het project duurt vier jaar. De aanstelling in Kampen heeft geen gevolgen voor de pastorale werkzaamheden van v. Sergei.

Ook dit jaar zette de catechetische leeskring de bestudering van de catechismus "De levende God" voort. De vertaling van lector Jozef Wijker nadert haar voltooiing.

Bijzondere collectes werden gehouden: tijdens de Grote Vasten voor een kindertehuis in Georgië en tijdens de kerstvasten voor een hospice in het stadje Shachty in de omgeving van Rostov-na-Donu in Rusland.

Voor het vierde achtereenvolgende jaar verscheen er een Orthodoxe kalender volgens de Juliaanse kalender in het Nederlands. De kalender geeft de feesten en schriftlezingen volgens het Patriarchaat van Moskou en de gedachtenis van zowel Oosterse als Westerse heiligen. Ons nieuwsbulletin Kort Nieuws verschijnt met enige regelmaat. Ook gaat de publicatie van ons parochieblad in twee talen, Nikolaas in de Jordaan, gestaag voort.

Beide publicaties zijn ook te vinden op onze website www.orthodox.nl. De website wordt regelmatig vernieuwd en aangevuld, o.a. met recente preken.

Dank aan God voor de zegeningen in het afgelopen jaar!